Donderdag 24 september 2026 hadden we in de gemeenteraad een bijzonder raadsdebat over de discriminatie van woonwagenbewoners in Apeldoorn.
WijApeldoorn houdt zich al langere tijd bezig met dit dossier. Er is niet alleen een groot tekort aan standplaatsen voor woonwagenbewoners en kermisexploitanten, maar bij de verkoop van woonwagenstandplaatsen werd ook standaard een Bibob-onderzoek uitgevoerd. Het enkele feit dat het om een woonwagenstandplaats ging, was daarmee voldoende aanleiding voor een extra integriteitstoets.
Wij hebben hierover schriftelijke vragen en actualiteitsvragen gesteld. Achteraf bleek dat delen van de beantwoording niet juist of niet volledig waren. Zo werd aanvankelijk verwezen naar een landelijke risicolijst, terwijl later bleek dat Apeldoorn zelf de categorie ‘stand- en ligplaatsen’ aan het modelbeleid had toegevoegd. Ook bleek dat vooraf geen concrete toets aan het discriminatieverbod was uitgevoerd.
Uiteindelijk heeft de gemeente onafhankelijk juridisch onderzoek laten uitvoeren door Hekkelman Advocaten. De conclusie was duidelijk: de standaard toepassing van Bibob bij woonwagenstandplaatsen was discriminerend en had niet mogen plaatsvinden. Het college heeft die conclusie overgenomen, excuses aangeboden en de standaardtoets beëindigd.
Daarmee was het onderwerp voor ons echter niet klaar. Daarom heeft WijApeldoorn gevraagd om een duidingsdebat. Dat betekent dat de raad eerst met elkaar bespreekt wat er is gebeurd, hoe we dit beoordelen en welke lessen we daaruit moeten trekken.
Het werd een goed en respectvol debat. Ook burgemeester Ton Heerts reageerde namens het college duidelijk op wat er is gebeurd. Voor ons blijft daarbij één uitgangspunt centraal staan: de overheid moet mensen beschermen tegen discriminatie. De overheid hoort niet zelf degene te zijn die discrimineert. Excuses en financiële compensatie kunnen helpen bij herstel, maar beschadigd vertrouwen herstel je niet met één besluit of één bedrag. Daar is tijd voor nodig en vooral een andere manier van met elkaar omgaan.
Daarom willen we nu ook vooruitkijken. Er moeten nog veel meer standplaatsen worden gerealiseerd. En na een periode waarin de verhouding tussen woonwagenbewoners en gemeente onder druk is komen te staan, moeten we samen opnieuw bouwen aan vertrouwen. Niet door te vergeten wat er is gebeurd, maar juist door ervan te leren.
Gemeente en woonwagenbewoners moeten nu samen verder: met gelijke behandeling, wederzijds vertrouwen en vooral met concrete nieuwe kansen om te wonen zoals mensen zelf willen wonen.
Zie ook De Stentor.
Foto: Andrea Ooms