Tijdens de gemeenteraadsvergadering van 22 januari 2026 stelde WijApeldoorn actualiteitsvragen over digitale autonomie. Dat klinkt misschien technisch, maar het gaat over iets heel concreets:
waar staan de gegevens van inwoners van Apeldoorn, en wie kan daar bij?
Er zijn meerdere redenen om hier juist nu kritisch naar te kijken. Zo dreigt het bedrijf achter DigiD in Amerikaanse handen te komen. Daarnaast maken veel gemeenten – ook Apeldoorn – intensief gebruik van diensten van Microsoft voor e-mail, samenwerking en het opslaan van documenten. Dat betekent dat mail en gemeentelijke gegevens soms op servers staan waar de Amerikaanse overheid in bepaalde gevallen toegang toe kan eisen. Dat is geen theorie: dit is in het verleden al gebeurd.
In december 2025 heeft het Rijk daarom een nieuwe visie vastgesteld: Digitale autonomie en soevereiniteit van de overheid. De kern daarvan is duidelijk: overheden moeten minder afhankelijk worden van buitenlandse techbedrijven, zeker als het gaat om gevoelige gegevens van inwoners.
Wat hebben wij gevraagd?
WijApeldoorn heeft het college vijf concrete vragen gesteld, onder andere:
- Wat betekent deze rijksvisie concreet voor Apeldoorn?
- Hoe wordt dit onderwerp besproken binnen de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG)?
- Krijgt Apeldoorn signalen vanuit het Rijk over wat gemeenten nu al moeten doen?
- Wordt digitale weerbaarheid ook opgepakt in regionale samenwerkingen, zoals de Stedendriehoek en de Veiligheidsregio?
- En heel belangrijk: hoe en wanneer wordt de gemeenteraad hierbij betrokken?
De antwoorden van de portefeuillehouder waren inhoudelijk bevestigend, maar behoorlijk technisch.
Daarom hebben wij een vervolgvraag gesteld, in eenvoudiger woorden:
Kunnen inwoners van Apeldoorn erop vertrouwen dat de gemeente maatregelen neemt om hun gegevens te beschermen, ongeacht of die dreiging nu uit Amerika, China of ergens anders komt?
Waarom vindt WijApeldoorn dit belangrijk?
Inwoners hebben geen keuze waar hun gegevens worden opgeslagen. Die verantwoordelijkheid ligt bij de overheid. Daarom vindt WijApeldoorn dat:
- de gemeente bewust moet omgaan met afhankelijkheid van buitenlandse ICT-leveranciers;
- de gemeenteraad op tijd en in begrijpelijke taal moet worden meegenomen;
- de gemeente eerlijk en open moet zijn over welke gegevens worden gedeeld en met wie;
- digitale veiligheid geen vaag ICT-onderwerp is, maar een publiek belang.
Digitale autonomie gaat niet alleen over techniek, maar over keuzes, risico’s en verantwoordelijkheid. Ook al is dit een onderwerp dat niet iedereen technisch kan volgen, het raakt iedereen. Daarom blijft WijApeldoorn zich hier actief voor inzetten.
Bekijk hier het fragment van de raadsvergadering van afgelopen donderdag 22 januari 2026 terug: fragment. Of de vragen zelf: actualiteitsvragen WijApeldoorn.